شماره تماس جهت مشاوره با مدرس دوره ها 09351915640

کلیات

هدف این استاندارد، ارائه استانداردها و راهنمایی های لازم درباره مسئولیت های مشخص کارکنان مؤسسه حسابرسی

درمورد روش های کنترل کیفیت حسابرسی اطلاعات مالی

تاریخی (شامل حسابرسی صورت های مالی) است. این استاندارد لازم است با بخش های “الف” و “ب” آیین رفتار حرفه ای

مطالعه شود.

گروه حسابرسی باید روشهای کنترل کیفیت قابل اجرا در مورد هر کار حسابرسی را اجرا کند.

هر مؤسسه حسابرسی مکلف به استقرار یک سیستم کنترل کیفیت طراحی شده برای کسب اطمینان معقول از این موضوع است که

مؤسسه و کارکنان آن، الزامات استانداردهای حرفه ای و قانونی و مقرراتی را رعایت می کنند و گزارش های حسابرسی،

مناسب شرایط موجود توسط مؤسسه یا مدیر مسئول کار صادر میشود.

گروه حسابرسی:

الف – روش های کنترل کیفیت قابل اجرا در کار حسابرسی را اجرا میکند.

ب – اطلاعات مرتبط را در اختیار مؤسسه قرار می دهد تا امکان اجرای بخش مربوط به استقلال در سیستم کنترل کیفیت

مؤسسه، فراهم شود.

پ – می تواند به سیستم های مؤسسه اعتماد کند (برای مثال، در ارتباط با توانایی ها و صلاحیت کارکنان از طریق

استخدام و آموزش های رسمی، استقلال از طریق گردآوری و اطلاع رسانی اطلاعات مربوط به استقلال، برقراری روابط با

صاحبکار ازطریق سیستم های پذیرش و حفظ صاحبکار؛ و پای بندی به الزامات قانونی و مقرراتی از طریق فرآیندهای

نظارتی)، مگر این که اطلاعات ارائه شده توسط مؤسسه یا سایرین، برخورد دیگری را ایجاب کند.

تعاریف

در این استاندارد، معانی برخی اصطلاحات به شرح زیر است:

الف – ” مدیر مسئول کار” – شریک یا فرد دیگری در مؤسسه، دارای مجوز حرفه ای یا قانونی مربوط، که مسئول یک کار

حسابرسی و اجرای آن و گزارش حسابرسی صادره از طرف مؤسسه است.

ب – ” بررسی کنترل کیفیت کار حسابرسی” – فرآیند طراحی شده برای امکان پذیر ساختن ارزیابی بی طرفانه (پیش از صدور

گزارش حسابرس) قضاوتهای عمدهای که گروه حسابرسی به عمل آورده و نتایجی که برای تهیه گزارش حسابرس، به آن

دست یافته است.

پ – ” بررسی کننده کنترل کیفیت کار حسابرسی” – شریک، فرد دیگری در مؤسسه، فرد برون سازمانی واجد شرایط یا گروهی

از این گونه افراد، با تجربه و اختیار کافی و مناسب برای ارزیابی بی طرفانه (پیش از صدور گزارش حسابرس) قضاوت های

عمده به عمل آمده توسط گروه حسابرسی و نتایجی که برای تهیه گزارش حسابرس، به آن دست یافته اند.

ت – ” گروه حسابرسی” – همه افراد اجراکننده یک کار حسابرسی، شامل کارشناسان طرف قرارداد مؤسسه در ارتباط با آن کار

حسابرسی.

ث- ” مؤسسه حسابرسی” – یک شاغل انفرادی و سازمان یا مؤسسه ای متشکل از حسابداران رسمی که عهده دار انجام حسابرسی می باشد.

ج – ” بازبینی” – روش های طراحی شده برای فراهم کردن شواهدی از رعایت سیاست ها و روش های کنترل کیفیت مؤسسه

توسط گروه حسابرسی در ارتباط با کار حسابرسی تکمیل شده.

چ- ” نظارت” – فرآیند بررسی و ارزیابی مستمر سیستم کنترل کیفیت مؤسسه، شامل بازبینی متناوب موارد انتخابی از

کارهای تکمیل شده، که برای قادر ساختن مؤسسه به کسب اطمینان معقول از اجرای اثربخش سیستم کنترل کیفیت آن، طراحی

شده است.

ح – ” شریک” – هر عضو جامعه حسابداران رسمی ایران که به طور تمام وقت منحصراً در یک مؤسسه به کار حرفه ای

اشتغال داشته و در مقابل فعالیت های مؤسسه واشخاص ثالث مسئولیت تضامنی دارد.

خ – ” کارکنان” – شرکا و سایر افراد حرفه ای مؤسسه شامل کارشناسانی که در استخدام مؤسسه هستند.

د – ” استانداردهای حرفه ای” – استانداردهای حسابرسی و الزامات اخلاقی مربوط، به شرح مندرج در آیین رفتار حرفه ای.

ذ – ” اطمینان معقول” – در این بخش، سطح اطمینانی بالا اما نه مطلق.

ر- ” فرد برون سازمانی واجد شرایط” – فردی خارج از مؤسسه با توانایی ها و صلاحیتی در حد مدیر مسئول کار؛ برای مثال،

شریک یک مؤسسه دیگر یا افراد حرفه ای مسئول کنترل کیفیت در جامعه حسابداران رسمی ایران.

مسئولیت های مرتبط با کیفیت حسابرسی

مدیر مسئول کار باید مسئولیت کیفیت هر کار حسابرسی محول شده به وی را بپذیرد.

مدیر مسئول کار در همه مراحل کار حسابرسی الگویی را در باره کیفیت حسابرسی برای سایر اعضای گروه تدوین میکند. این

الگو، معمولاً از طریق اقدامات مدیر مسئول کار و پیام های مناسب وی به اعضای گروه ارائه میشود.


این گونه اقدامات و پیامها به موارد زیرتأکید دارد:

الف – اهمیت اجرای کار طبق الزامات استانداردهای حرفه ای، قانونی و مقرراتی.

ب – اهمیت رعایت سیاست ها و روش های کنترل کیفیت مؤسسه متناسب با شرایط کار.

پ- اهمیت صدور گزارش حسابرس، مناسب شرایط موجود.

ت- این واقعیت که کیفیت، برای انجام کار حسابرسی، اساسی است.

الزامات اخلاقی

مدیر مسئول کار باید رعایت الزامات اخلاقی توسط اعضای گروه را ارزیابی کند.

الزامات اخلاقی مربوط به کارهای حسابرسی معمولاً دربرگیرنده قسمتهای “الف” و”ب” آیین رفتار حرفه ای است که بیشتر

جنبه بازدارنده دارد.

طبق آیین رفتار حرفه ای، اصول اساسی اخلاق حرفه ای به شرح زیر است:

الف- درستکاری.

ب- بی طرفی.

پ- صلاحیت و مراقبت حرفه ای.

ت- رازداری.

ث- رفتار حرفه ای.

مدیر مسئول کار همواره نسبت به عدم رعایت الزامات اخلاقی، هشیار است. پرس و جو و گفتگو در باره موضوعات اخلاقی

بین مدیر مسئول کار و سایر اعضای گروه حسابرسی در طول اجرای کار حسابرسی و حسب ضرورت رخ میدهد. چنانچه

مدیر مسئول کاراز طریق سیستم های مؤسسه یا به هر طریق دیگر، به این نتیجه برسد که اعضای گروه

حسابرسی الزامات اخلاقی را رعایت نکرده اند، لازم است از طریق مشورت با سایر افراد ذیصلاح در مؤسسه، اقدام مناسب را

تعیین کند.

مدیر مسئول کار و، درصورت اقتضا، سایر اعضای گروه حسابرسی، موضوعات شناسایی شده و چگونگی حل و فصل

آنها را مستند می کنند.

استقلال

مدیر مسئول کار باید در مورد رعایت شدن یا نشدن الزامات استقلال مربوط به کار حسابرسی نتیجه گیری کند. وی برای این

کار باید موارد زیر را انجام دهد:

الف – کسب اطلاعات مربوط از مؤسسه برای شناسایی و ارزیابی شرایط و روابطی که استقلال را تهدید میکند.

ب – ارزیابی اطلاعات مربوط به هر گونه تخطی از سیاست ها و روش های استقلال مؤسسه، درصورت وجود، برای

تعیین مواردی که استقلال مربوط به کار حسابرسی را تهدید میکند.

پ- انجام اقدامات مناسب برای رفع این گونه تهدیدات یا کاهش آنها به سطح پایین قابل پذیرش از طریق تدابیر ایمنی. مدیر

مسئول کار باید هر گونه ناکامی در حل مشکل را برای اقدام مناسب، هر چه زودتر به مؤسسه گزارش کند.

ت – مستندسازی نتیجه گیری های مربوط به استقلال و هر گونه مذاکرات مربوط با مؤسسه به عنوان پشتوانه این نتیجه

گیریها.

مدیر مسئول کار ممکن است در رابطه با استقلال مربوط به کار حسابرسی تهدیدی را شناسایی کند که تدابیر ایمنی نتواند آن

را از بین ببرد یا به سطح پایین قابل پذیرش کاهش دهد. در این گونه موارد، مدیر مسئول کار برای تعیین اقدامات مناسب (که

میتواند شامل از بین بردن عوامل ایجاد کننده تهدید یا کناره گیری از کار حسابرسی باشد) با افراد

ذیصلاح در مؤسسه مشورت میکند. این مشاوره و نتایج آن باید مستند شود.

پذیرش و تداوم رابطه با صاحبکار و کارهای حسابرسی ویژه

مدیر مسئول کار باید متقاعد شود که روش های مناسبی برای پذیرش و تداوم رابطه با صاحبکار و کارهای حسابرسی ویژه

اجرا شده و نتایج بدست آمده ، مناسب می باشد و مستند شده است.

فرآیند تصمیم گیری در باره پذیرش یا تداوم کار حسابرسی ممکن است توسط مدیر مسئول کار شروع نشده باشد. با این

وجود، مدیر مسئول کار تعیین میکند که آیا آخرین تصمیم اتخاذ شده هنوز مناسب است یا خیر.

پذیرش و تداوم رابطه با صاحبکار و کارهای حسابرسی ویژه شامل ارزیابی موارد زیراست:

 صداقت مالکین عمده، هیئت مدیره و مدیران اجرایی اصلی.

 صلاحیت گروه حسابرسی برای اجرای کار و دارا بودن زمان و منابع لازم.

 امکان رعایت الزامات اخلاقی توسط مؤسسه و گروه حسابرسی.

چنانچه با ارزیابی موارد بالا مسائلی مشخص شود، گروه حسابرسی مشورتهای مناسب مقرر را به عمل می آورد و چگونگی

حل و فصل آن را مستند میکند.

تصمیم گیری درباره تداوم رابطه با یک صاحبکار، شامل بررسی مسائل عمده پیش آمده در جریان کار حسابرسی جاری یا قبلی

و پیامد آن بر تداوم رابطه است. برای مثال، صاحبکاری ممکن است به توسعه فعالیت های تجاری خود در زمینه ای پرداخته

باشد که مؤسسه شناخت یا تجربه لازم را از آن ندارد.

چنانچه مدیر مسئول کار به اطلاعاتی دست یابد که در صورت دسترسی زودتر به آن، مؤسسه از پذیرش کار حسابرسی مربوط

خودداری می کرد باید آن اطلاعات را هرچه زودتر به مؤسسه گزارش کند تا مؤسسه و مدیر مسئول کار بتوانند اقدامات لازم

را به عمل آورند.

تعیین گروه حسابرسی

مدیر مسئول کار باید متقاعد شود که گروه حسابرسی در مجموع، توانایی ها، صلاحیت و زمان لازم برای اجرای کار

حسابرسی را طبق الزامات استانداردهای حرفه ای، قانونی و مقرراتی دارد و قادر به صدور گزارش حسابرس، مناسب شرایط

موجود، می باشد.

توانایی ها و صلاحیت موردانتظار از گروه حسابرسی به شرح زیر است:

 شناخت و تجربه عملی از کارهای حسابرسی با ماهیت و پیچیدگی مشابه از طریق آموزش مناسب و مشارکت.

 شناخت از الزامات استانداردهای حرفه ای، قانونی و مقرراتی.

 دانش فنی مناسب، شامل دانش فناوری اطلاعات مربوط.

 شناخت از صنعت مربوط به فعالیت صاحبکار.

 توان اعمال قضاوت حرفه ای.

 شناخت از سیاست ها و روش های کنترل کیفیت مؤسسه.

انجام کار

مدیر مسئول کار باید مسئولیت هدایت، سرپرستی و اجرای کار حسابرسی را طبق الزامات استانداردهای حرفه ای، قانونی و

مقرراتی و مناسب بودن گزارش حسابرس در شرایط موجود، به عهده گیرد.

مدیر مسئول کار، با آگاه کردن اعضای گروه از موارد زیر، کار حسابرسی را هدایت میکند:

الف- مسئولیت های آنان.

ب- ماهیت فعالیت تجاری واحد مورد رسیدگی.

پ- موضوعات مرتبط با خطر.

ت- مشکلاتی که ممکن است پدید آید.

ث- رویکرد تفصیلی انجام کار.

مسئولیت های گروه حسابرسی شامل حفظ بیطرفی، سطح مناسبی از تردید حرفه ای و اجرای کار واگذار شده به آنان طبق

اصل مراقبت حرفه ای است. اعضای گروه حسابرسی بهتر است پرسش های خود را از اعضای با تجربه تر گروه بپرسند؛

بدین ترتیب، گفتگوی مناسب تری بین اعضای گروه به وجود می آید.

شناخت همه اعضای گروه حسابرسی از اهداف کار مورد اجرا توسط آنان، حایز اهمیت است. کار گروهی وآموزش مناسب

برای کمک به اعضای کم تجربه تر گروه حسابرسی در جهت کسب شناختی روشن از اهداف کار واگذارشده، ضروری است.

سرپرستی شامل موارد زیر است:

 پیگیری پیشرفت کار حسابرسی.

 ارزیابی تواناییها و صلاحیت هر یک از افراد گروه حسابرسی، داشتن زمان کافی توسط هر یک از آنان برای انجام کار خود،

شناخت آنان از وظایف محوله و اجرای کار طبق رویکرد برنامه ریزی شده.

 توجه به مسائل عمده پدید آمده در جریان کار حسابرسی، ارزیابی اهمیت آنها و تعدیل رویکرد برنامه ریزی شده به گونه ای مناسب.

 شناسایی موضوعاتی که به مشورت یا بررسی توسط اعضای با تجربه تر گروه حسابرسی نیاز دارد.

مسئولیت های بررسی بر این مبنا تعیین میشود که اعضای با تجربه تر گروه، شامل مدیر مسئول کار، کار انجام شده توسط

اعضای کم تجربه تر گروه را بررسی کنند.

بررسی کنندگان،موارد مندرج در صفحه بعد را ارزیابی میکنند:

الف- انجام شدن کار طبق الزامات استانداردهای حرفه ای، قانونی و مقرراتی.

ب- مشخص شدن موضوعات عمده مستلزم بررسی بیشتر.

پ- انجام شدن مشورتهای مناسب ومستند کردن و اجرای نتایج مشورتها.

ت- ضرورت تجدید نظر در ماهیت، زمانبندی اجرا و میزان کار اجرا شده.

ث- پشتیبانی کار انجام شده از نتایج بدست آمده و مستند شدن آن به گونه ای مناسب.

ج- کافی و مناسب بودن شواهد کسب شده برای پشتیبانی از گزارش حسابرس.

چ- دستیابی به اهداف روشهای انجام کار حسابرسی.

مدیر مسئول کار، پیشاز صدور گزارش حسابرس، از طریق بررسی مستندات حسابرسی و گفتگو با گروه حسابرسی باید متقاعد

شود که شواهد حسابرسی کافی و مناسب برای پشتیبانی از نتایج بدست آمده و صدور گزارش حسابرس، کسب شده است.

مدیر مسئول کار، بررسیهای خود را به موقع و در مقاطع مناسب اجرای کار انجام میدهد. این امر سبب میشود که موضوعات

عمده، در حد رضایت مدیر مسئول کار و پیش از صدور گزارش حل و فصل گردد. این بررسی ها، زمینه های مهم

قضاوتی، به ویژه موضوعات پیچیده یا بحث انگیز شناسایی شده در جریان کار حسابرسی، خطرهای عمده و سایر زمینه هایی

را در بر میگیرد که مدیر مسئول کار آنها را با اهمیت تشخیص دهد. مدیر مسئول کار لازم نیست همه مستندات حسابرسی را

بررسی کند، اما میزان و زمان بررسی ها را مستند میکند. مسائل ناشی از بررسیها لازم است در حد رضایت مدیر

مسئول کار حل و فصل شود.

چنانچه در جریان کار حسابرسی مدیر مسئول کار تغییر کند، مدیر جدید، کارهای انجام شده تا تاریخ تغییر را بررسی میکند.

مدیر جدید مسئول کار، روشهای بررسی را به اندازهای اجرا میکند که برای اطمینان از برنامه ریزی و اجرای کار انجام

شده تا تاریخ بررسی بر طبق الزامات استانداردهای حرفه ای، قانونی و مقرراتی کافی باشد.

در مواردی که بیش از یک مدیر، مسئولیت یک کار حسابرسی را به عهده دارند، روشن بودن مسئولیت های هر مدیر و درک

آن توسط هر یک از اعضای گروه حسابرسی، حائز اهمیت است.

مشاوره

مدیر مسئول کار باید:

الف- مسئولیت انجام مشورت مناسب توسط گروه حسابرسی درباره موضوعات پیچیده و بحث انگیز را به عهده داشته باشد.

ب- متقاعد شود که اعضای گروه حسابرسی در جریان کار حسابرسی، با یکدیگر و سایرین در سطوح مناسب، درون یا برون

مؤسسه، مشورت لازم را به عمل آورده اند.

پ- متقاعدشود که ماهیت، حدود و نتایج ناشی از این گونه مشورتها مستند شده و مورد تأیید طرف مشاوره قرار گرفته است.

ت- مشخص کند که نتایج ناشی از مشورتها اجرا شده است.

مشورت اثربخش با سایر کارشناسان مستلزم این است که همه حقایق مربوط، به آنها اطلاع داده شود تا بتوانند در باره

موضوعات فنی، اخلاقی یا غیره، آگاهانه اظهار نظر کنند. درصورت لزوم، گروه حسابرسی با افراد دارای دانش، سوابق و

تجربه مناسب در درون یا برون مؤسسه ، مشورت میکند. نتیجه ناشی از مشورتها به گونه ای مناسب مستند و اجرا میشود.

مشورت گروه حسابرسی با افراد خارج از مؤسسه، گاه ضرورت مییابد؛ برای مثال، در مواردی که مؤسسه فاقد کارشناس

ذیصلاح است. گروه حسابرسی میتواند از خدمات مشاورهای سایر مؤسسات و مراجع حرفه ای یا قانونی استفاده کند.

مشورت با سایر کارشناسان در باره موضوعات پیچیده یا بحث انگیز، از طریق تأیید توسط مشورت کننده و مشاور مستند

میشود. این مستند سازی چنان کامل و تفصیلی است که امکان درک موارد زیر فراهم میشود:

الف- موضوع مورد مشورت.

ب- نتایج مشورت، شامل هر نوع تصمیمات اتخاذ شده، مبنای آن تصمیمات و چگونگی اجرای آنها.

اختلاف نظر

درمواردی که بین اعضای گروه حسابرسی و افراد طرف مشورت و، در موارد مربوط، بین مدیر مسئول کار و بررسیکننده

کنترل کیفیت کار حسابرسی، اختلاف نظر باشد، گروه حسابرسی باید در برخورد با نظرهای متفاوت و حل و فصل آنها از

سیاستها وروش های مؤسسه پیروی کند.

درصورت لزوم، مدیر مسئول کار به اعضای گروه حسابرسی اطلاع میدهد که آنها میتوانند موضوعات مورد اختلاف نظر

را به گونه ای مناسب و بدون نگرانی از پیامد آن به اطلاع مدیر مسئول کار یا سایر افراد درون مؤسسه برسانند.

بررسی کنترل کیفیت کار حسابرسی

مدیر مسئول کار برای حسابرسی صورتهای مالی شرکتهایی که اوراق بهادار آنها به عموم عرضه شده است باید:

الف- مشخص کند که یک بررسی کننده کنترل کیفیت کار حسابرسی انتخاب شده است.

ب- موضوعات عمده مشخص شده درجریان کار حسابرسی، شامل موارد شناسایی شده درجریان بررسی کنترل

کیفیت کار حسابرسی را با بررسی کننده کنترل کیفیت، موردبحث قراردهد.

پ- گزارش حسابرس را تازمان تکمیل بررسی کنترل کیفیت کار حسابرسی صادرنکند.

درمورد سایر کارهای حسابرسی که بررسی کنترل کیفیت انجام میشود، مدیر مسئول کار الزامات مقرر در بندهای “الف” و

“پ” را رعایت میکند.

درمواردی که در زمان شروع کار حسابرسی، بررسی کنترل کیفیت ضرورت نداشته است، مدیر مسئول کار میداند که تغییر در

شرایط ممکن است این گونه بررسی را ضروری سازد.

بررسی کنترل کیفیت کار حسابرسی باید شامل ارزیابی بیطرفانه موارد زیر باشد:

الف- قضاوتهای عمده به عمل آمده توسط گروه حسابرسی.

ب- نتایج بدست آمده برای تهیه گزارش حسابرس.

بررسی کنترل کیفیت کار حسابرسی معمولاً حاوی گفتگو با مدیر مسئول کار، بررسی اطلاعات مالی و گزارش حسابرس و،

به ویژه، بررسی مناسب بودن گزارش حسابرس است. این کار شامل بررسی مستندات حسابرسی انتخاب شده درباره

قضاوتهای عمده به عمل آمده توسط گروه حسابرسی و نتایجی که آنها بدست آورده اند نیز می